Jaarlijks krijgen veel mensen te maken met een nare ervaring zoals een inbraak of overval, verkeersongeval, lichamelijke mishandeling, psychische mishandeling, misbruik, verlies van een kind of geliefde, etc. Een groot deel van de mensen kan zo’n nare ervaring goed verwerken. Een ander deel krijgt jaren later last van deze ervaring(en). Veel mensen hebben klachten die lichamelijk kunnen zijn maar ook kan men last hebben van de herinnering en het maar niet uit het hoofd zetten. Nachtmerries, slapeloosheid, angsten en depressieve gevoelens kunnen dan de symptomen zijn. Men spreekt dan van een post traumatische stress-stoornis (PTSS).
Deze klachten zijn vaak zo ernstig dat de persoon niet meer in staat is normaal te functioneren. De behandeling van deze klachten was in het verleden vaak ingewikkeld, langdurig en vaak ook zonder succes. De laatste ontwikkelingen op het gebied van verwerking van psychotrauma maken duidelijk dat de verwerking van traumatische behandelingen in bepaalde gevallen aanmerkelijk kan worden versneld door het toepassen van Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR). Vroeger waren er wel 50 sessies nodig voor PTSS en met EMDR kunnen we het terug brengen naar gemiddeld 3 sessies met zeer veel succes. Na de behandeling blijkt dat na langere tijd de werking nog steeds effectief is.
Wat is EMDR?
Emdr staat voor "Eye Movement Des-ensitization and Reprocessing". Letterlijk vertaald betekent het: door oogbeweging minder gevoelig worden en opnieuw verwerken. Iedere gebeurtenis die als herinnering een blijvend negatief effect op iemands leven heeft, wordt traumatisch genoemd. Typisch voor een traumatische herinnering zijn de heftige emoties, de levendige beelden en de fysieke reacties daarop. Deze herinneringen worden telkens weer geactiveerd in situaties die lijken op die tijdens de traumatische gebeurtenis. Zo kan later een geluid dat je hoort, een geur die je ruikt, of een beeld dat je ziet, de beelden en de gevoelens aan die gebeurtenis weer levendig terugbrengen. Inclusief alle lichamelijke reacties van toen.
Deze behandelmethode wordt in Nederland bij volwassenen toegepast sinds 1994 en bij kinderen en jongeren sinds 2000. Bij emdr worden elementen van verschillende gangbare therapievormen gecombineerd met beurtelings stimulatie van beide hersenhelften. Zo wordt de informatieverwerking in de hersenen gestimuleerd.
Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat emdr succesvol is bij volwassenen. En ook bij kinderen zijn de uitkomsten veelbelovend. Klachten verminderen of verdwijnen en uit onderzoek blijkt dat dit resultaat blijvend is.
wanneer EMDR?
Emdr kan worden toegepast om de vastgelopen verwerking van traumatische ervaringen weer op gang te helpen
Bepaalde ervaringen kunnen diep ingrijpen in het leven van mensen. Een groot deel van de getroffenen 'verwerken' deze ervaringen op eigen kracht. Bij anderen ontwikkelen zich psychische klachten:
- Prikkelbaarheid
- Woede-uitbarstingen
- Concentratiestoornissen
- Overmatige waakzaamheid
- Buitensporige schrikreacties
- Moeite met in- of doorslapen
- Nachtmerries of flashbacks
- Beperkt uiten van affect
- Intense reacties van angst,
- hulpeloosheid of walging
- Instabiliteit in de emotionele beleving
- Fobieën, dwangstoornissen.
- Negatief zelfbeeld, e.d.
Kinderen kunnen ook extra aanhankelijk zijn of lichamelijke klachten hebben zoals hoofd- of buikpijn.
Uitgangspunt is telkens dat deze klachten zijn ontstaan als gevolg van een of meer beschadigende ervaringen. De belangrijkste insteek van de emdr-therapeut is de cliënt te helpen de herinneringen aan deze gebeurtenissen te verwerken, met de bedoeling daarmee de klachten te verminderen of te laten verdwijnen.
Hoe werkt EMDR
Dat emdr werkt bij trauma's lijdt geen twijfel. Er bestaan inmiddels 21 gecontroleerde onderzoeken naar de effectiviteit van emdr.
Dit maakt emdr op dit moment de meest geëvalueerde behandeling op het gebied van trauma. Kort geschetst houdt de geprotocolleerde behandeling het volgende in:
De therapeut zal vragen aan de nare belevenis terug te denken inclusief de bijbehorende beelden, gedachten en gevoelens. Eerst gebeurt dit om meer informatie over de traumatische beleving te verzamelen. Daarna zal gevraagd worden hoe u in het 'hier en nu' nog steeds last heeft van deze traumatische belevenis.
Dan zal het verwerkingsproces gestart gaan worden. Door het met de ogen volgen van de hand van de therapeut of bilaterale audio stimulatie (klikjes via de koptelefoon) wordt 'het informatie verwerkingssysteem' in de hersenen gestimuleerd.
De emdr procedure brengt doorgaans een stroom van gedachten en beelden op gang, maar soms ook gevoelens en lichamelijke sensaties. De cliënt wordt na elke set oogbewegingen gevraagd zich te concentreren op de meest opvallende verandering, waarna er een nieuwe set volgt. De aangeboden sets oogbewegingen of geluiden zullen er langzamerhand toe leiden dat de herinnering haar kracht en emotionele lading verliest.
Waarom werkt EMDR
Hoe emdr precies werkt is nog onduidelijk. Een mogelijke verklaring voor de effecten van emdr is dat de procedure leidt tot versnelde informatieverwerking. Denkbaar is dat combinatie van het sterk denken aan de traumatische gebeurtenis en de aandacht voor de afleidende stimulus ervoor zorgt dat het natuurlijk verwerkingssysteem wordt gestimuleerd.
Een wisselwerking tussen de twee hersenhelften die door deze methode gestimuleerd wordt waardoor verstand en gevoel geïntegreerd worden, is een andere veronderstelling waarom deze methode werkt.
